32px_Search Created with Sketch.
Shape Created with Sketch. Terug naar projecten

Digitale inclusie

Overheidsdiensten gaan digitaal en vereenvoudigen zo het leven van de Brusselse burgers die zo zo tijd en geld besparen en zich minder moeten verplaatsen. Ondanks deze voordelen kan technologie ook een drempel vormen voor de gebruikers van de gewestelijke besturen. Daarom hebben de Brusselse administraties oog voor de digitale kloof, die ze wensen te dichten. Vandaag spreken we in dat verband over digitale inclusie.

Overheersende technologieën?

Administratieve vereenvoudiging steunt in het kader van de Smart City over het algemeen sterk op technologische oplossingen: het virtuele loket of nieuwe digitale diensten bijvoorbeeld dankzij open data, automatiserings- en informatiseringsprocessen. Deze instrumenten getuigen van de digitale transformatie die momenteel aan de gang is. Ze bieden heel wat voordelen op het gebied van de vermindering van de administratieve lasten voor de gebruikers, maar brengen ook nadelen met zich mee.

De algemene digitalisering (digital by default) die in verschillende Europese landen wordt doorgevoerd vormt een reëel risico op uitsluiting voor kwetsbare groepen. Volgens een onderzoek van de Gezinsbond en OKRA draagt technologie bij aan de uitsluiting van delen van de bevolking en is ze voor sommigen zelfs een bron van stress.

In Brussel heeft 15% van de huishoudens geen enkele internetaansluiting en 11% van de bevolking nog nooit gebruik gemaakt van het internet (cijfers van het CABAN-netwerk).

Hoe kunnen we er dan voor zorgen dat de Brusselse openbare dienstverlening beantwoordt aan de behoeften van alle gebruikers? 

Begeleiding

De Brusselse besturen kiezen voor een digitalisering van de dienstverlening maar wensen tegelijk de traditionele dienstverlening te behouden. De overheidsdienst blijft dus toegankelijk voor alle gebruikers, onafhankelijk van hun vaardigheden, kennis of financiële middelen. Het gebrek aan één of meerdere van voornoemde elementen is regelmatig de oorzaak van de digitale kloof in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.

Organisaties in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest zoals de OCR’s (Openbare Computerruimtes) proberen de digitale ongeletterdheid bij de bron aan te pakken door een professionele begeleiding te bieden aan minder geconnecteerde bevolkingsgroepen en informaticamateriaal ter beschikking te stellen. De OCR’s helpen steeds vaker gebruikers die meer vertrouwd zijn met elektronische communicatiemiddelen, zoals zelfstandigen, kmo’s of studenten.

Duurzaam digitaal inclusiebeleid

Om de Brusselse besturen en openbare diensten zo goed mogelijk te sensibiliseren over de behoefte aan administratieve vereenvoudiging met oog voor digitale inclusie organiseerde Easybrussels in november 2016 haar jaarlijkse colloquium over dit thema.

Het colloquium “De Brusselse digitale burger” werd georganiseerd in samenwerking met Idealic, het federale onderzoeksproject over digitale inclusie.  Experts, vertegenwoordigers van de gewesten, de academische wereld en het verenigingsleven kwamen zo samen om het dichten van de digitale kloof aan het licht te brengen. Tijdens thematische workshops, waaraan ongeveer 200 deelnemers van Brusselse overheidsinstellingen deelnamen, werd de omvang van de digitale kloof in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest besproken en werden mogelijke oplossingen aangehaald.

Na afloop van dit evenement stelden de onderzoekers van Idealic een lijst op met 12 aanbevelingen om de digitale kloof in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest op een doeltreffende wijze te dichten. Uit deze aanbevelingen blijkt de grote verantwoordelijkheid die op de schouders van de OCR’s rust bij het verbeteren van de digitale vaardigheden van de Brusselse samenleving in haar geheel. Deze financieel fragiele sector kan vandaag niet tegemoetkomen aan de stijgende en steeds diversere vraag. Ze heeft nood aan steun in de vorm van een duurzaam gewestelijk digitaal inclusiebeleid.

De toekomst  van de openbare dienstverlening

De last van de digitale inclusie mag niet uitsluitend op de schouders van de OCR’s terechtkomen. De Brusselse besturen hebben hierin een vooraanstaande rol te spelen en moeten daarom zorgen dat alle werknemers van de Brusselse openbare dienst de digitale cultuur ondersteunen. Zo wordt de opvolging van de vragen van burgers en ondernemingen verbeterd, maar niet door hen eenvoudigweg door te verwijzen naar online diensten, maar door hen op constructieve wijze te begeleiden zodat ze vertrouwd geraken met deze digitale diensten.

Zonder structurele financiering kan de digitale kloof echter niet worden gedicht. Boven op de dagelijkse inspanningen die worden geleverd op het vlak van begeleiding en opleiding moeten er maatregelen komen om de risico’s verbonden aan de ontwikkeling van nieuwe technologieën tegen te gaan. Die kunnen er immers voor zorgen dat personen die vandaag geconnecteerd zijn morgen niet meer mee zijn en dus mogelijk deel gaan uitmaken van een nieuwe kwetsbare groep. 

Het agentschap Easybrussels heeft als doel de gewestelijke overheid en alle actoren die bij de digitale inclusie zijn betrokken aandachtig te maken voor een administratieve vereenvoudiging die rekening houdt met de behoeften van de Brusselse bevolking en de noodzaak aan aanpassingen binnen de besturen op dat gebied.  Het agentschap werkt daarvoor nauw samen met de teams van het CIBG (Centrum voor Informatica van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest).